काठमाडौँ । देशको अर्थतन्त्रलाई सबल बनाउने प्रमुख आधार मानिने विप्रेषण (रेमिट्यान्स)को आप्रवाह चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो तीन महिनामा उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका पछिल्ला तथ्याङ्कअनुसार असोज महिना सम्मको अवधिमा विप्रेषण ३५.४ प्रतिशतले उक्लिँदै ५ खर्ब ५३ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँमा पुगेको हो। यो रकम अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा भित्रिएको ४ खर्ब ७ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँभन्दा धेरै माथि छ, जसले रेमिट्यान्स क्षेत्रको प्रताप अझ बलियो भएको देखाउँछ।
वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीहरूको संख्या निरन्तर बढिरहेका कारण उनीहरूले पठाउने रकम पनि अनुपातमै बढेको देखिन्छ। तथ्याङ्कले मात्र असोज महिनामा नै २ खर्ब १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको उल्लेख गर्छ, जुन मासिक आधारमा अहिलेसम्मकै उच्च हो। गत वर्षको असोजमा यो रकम १ खर्ब ४४ अर्ब १७ करोड थियो।
विप्रेषण वृद्धिको प्रभाव अमेरिकी डलरमा हुने आप्रवाहमा पनि देखिएको छ। समीक्षा अवधिमा डलरमा रेमिट्यान्स २९.२ प्रतिशतले बढेर ३ अर्ब ९४ करोड पुगेको छ, जबकि अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा यो वृद्धि १०.६ प्रतिशत मात्रै थियो।
यो तीव्र वृद्धिको प्रमुख कारण वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीहरूको संख्या चर्को रूपमा बढ्नु हो। चालू वर्षको पहिलो तीन महिनामा अन्तिम श्रम स्वीकृति (संस्थागत तथा व्यक्तिगत) लिने नेपालीको संख्या १,२३,४५९ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको १,१०,६५४ भन्दा धेरै बढी हो। पुनः श्रम स्वीकृतिमा पनि ठूलो वृद्धि देखिन्छ—यस अवधिमा ७७,२५७ जनाले नवीकरण गरेका छन्, जबकि अघिल्लो वर्ष यो संख्या ५९,९३९ मात्र थियो।
समग्रमा, वैदेशिक रोजगार तथा विप्रेषण क्षेत्रको यो तीव्र विस्तारले देशको वैदेशिक मुद्रा भण्डार, उपभोग क्षमता र आन्तरिक आर्थिक गतिविधिमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने संकेत दिएको देखिन्छ।
